محمد حسينى همدانى نجفى

64

درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى )

مراتب وجود نيز در خارج زيادتر تحقق خواهد يافت . قوله عليه السلام : لكنه سبحانه احاط بها علمه و اتقنها صنعه و احصاها حفظه لم يعزب عنه خفيات غيوب الهواء و لا غوامض مكنون ظلم الدجى : بيان علم و احاطه علمى وسعه شهودى ساحت كبريائى است نسبت بعالم امكانى و موجودات آن از جمله صفت ذاتى كه لازم لا ينفك و عين حيات حقيقى است علم بذات و صفات و كمالات وجودى كبريائى است و علم بسيط كه عين ذات و بلا ماهيت و غير محدود است . و نيز علم و احاطه بما سواء از موجودات امكانى در مرتبه ذات كبريائى در ازل و قبل از ايجاد داشته و دارد و آن علم اجمالى عين علم و كشف تفصيلى است كه وجود بسيط و معلوم حقيقى و بسيط ظلى تعبير مىشود و نيز بىنهايت سعت علمى گفته مىشود و نيز علم و احاطه تفصيلى ذات كبريائى بما سوا از موجودات در مرتبه ذوات آنها كه خارج از ذات كبريائى است و علم هنگام ايجاد و بعد از ايجاد است كه همه صورتهاى ذرات ريز و كلان موجود است بعلم حضورى و شهودى با نهايت بساطت به پيشگاه علمى كبريائى حاضرند و بر آنها احاطه علمى دارد و هم چنان كه بساطت وجودى كبريائى بر همه موجودات احاطه قدرت و احاطه شهودى دائم دارد به همان نظر نيز بر همه آنها احاطه علمى و شهودى دارد و به همان قياس نيز ساحت كبريائى احاطه قدرت و توانائى و مبدئيت ذاتى براى خلق و تأثير به نسبت به همه موجودات دارد زيرا صفت علم و قدرت ذاتى ساحت كبريائى متحد و عين حيات حقيقى و ابدى او است . همچنين علم بموجودات امكانى و قدرت و مبدئيت ذاتى خلق و ايجاد همه آنها ظهورى از علم و قدرت فعلى در نظام امكانى است . علم ساحت كبريائى از نظر اينكه حقيقت علم و صرف احاطه است ( لا يجوز